Wystawa i spotkanie z Chavą Nissimov „City of Living, City of Dead”

Aberdeen Central Library, Rosemount Viaduct, Aberdeen AB25 1GW

Zapraszamy serdecznie do odwiedzenia wystawy pod tytułem „Miasto żywych / miasto umarłych”. To projekt fotograficzny autorstwa Roberta Wilczyńskiego. Łącząc archiwalne fotografie osób i miejsc z terenu warszawskiego getta (pochodzące ze zbiorów Muzeum Getta Warszawskiego) z obrazami dzisiejszej Warszawy – w technice podwójnej ekspozycji w kamerze fotograficznej, artysta przywołuje i uwidacznia dramatyczny okres z historii miasta.

W obliczu zagłady niemal całej warszawskiej społeczności żydowskiej podczas II wojny światowej oraz zniszczenia jej dziedzictwa materialnego i kulturalnego, obrazy getta i zamkniętych tam osób ukazują się na fotografiach jako ulotne ślady obecności. Przenikają one współczesną tkankę miejską niczym wspomnienia, zakotwiczone w obrębie nieistniejącego już miasta i domagają się pamięci o swojej historii.

Punktem kulminacyjnym wystawy będzie spotkanie z Chavą Nissimov, działaczką społeczną, pisarką, ocalałą z Holokaustu. Chava Nissimov urodziła się 9 czerwca 1939 roku w Warszawie w rodzinie Jewish Altshirer. Nadano jej imię Ewa. Zmieniła imię po wojnie po emigracji do Izraela i przejęła nazwisko męża. Jej rodzice – Stanisław i Anna – mieszkali z nią w centrum miasta, przy ul. Świętojerskiej 34.

W 1940 roku cała rodzina została zamknięta w warszawskim getcie. Tam, w warunkach niewystarczającej higieny, ojciec Ewy zachorował na tyfus i wkrótce potem zmarł na chorobę. Ona również była chora. Kiedy w gettcie skończyły się lekarstwa, jej matka otrzymała bezpłatną pomoc od polskiego lekarza. W 1942 roku cała jej rodzina, z wyjątkiem matki, została deportowana z getta do obozów zagłady. Pozostali sami w getcie. Udało im się dotrzeć na stronę „aryjską” i skutecznie się ukryć. Ciotka Ewy zorganizowała transport dziewczynki do rodziny Polaków, Bronisławy i Wawrzyńca Walczaków, mieszkających na osiedlu robotniczym na obrzeżach Siedlec. Jej matka uzyskała fałszywe dokumenty i sama zgłosiła się na ochotnika do pracy w Niemczech. Dziewczyna ukrywała się z rodziną Walczaków przez dwa lata. W 1945 roku ciotka znalazła ją i zabrała do domu.

Jest pisarką, zarówno poezja, jak i prozą, i tworzyła prace nawiązujące do swoich osobistych doświadczeń podczas wojny i okresu po jej zakończeniu. Jest znaną, wielokrotnie nagradzaną pisarką w Izraelu, była aktywna społecznie, przekazywała wiedzę o Holokauście i przykłady polskiej pomocy Żydom podczas okupacji niemieckiej. W swoich wspomnieniach często wracała do czasów wojny, szczególnie do Siedlec, które wywołały w niej żywe uczucia. Domagała się, by rodzina Walczaków pośmiertnie została odznaczona Medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.