Formularz używany przez brytyjską policję nie wykrywa zagrożenia życia ofiar przemocy

Główne narzędzie wykorzystywane od 2009 roku przez policję, służby socjalne i pracowników ochrony zdrowia w Wielkiej Brytanii do oceny ryzyka przemocy domowej „nie działa” – przyznała Jess Phillips, minister ds. bezpieczeństwa osób narażonych na przemoc. Chodzi o kwestionariusz DASH (Domestic Abuse, Stalking, Harassment and Honour-Based Violence), który od lat budzi coraz większe kontrowersje.

Kwestionariusz DASH zawiera 27 pytań, na które ofiary przemocy odpowiadają „tak”, „nie” lub „nie wiem”. Przykładowe pytania to: „Czy w wyniku bieżącego incydentu doszło do obrażeń?” lub „Czy przemoc się nasila?”. Uzyskany wynik decyduje o tym, czy ofiara zostanie zaklasyfikowana jako przypadek wysokiego ryzyka i otrzyma specjalistyczną pomoc. Jednak według licznych badań naukowych – w tym analizy danych policji Greater Manchester opublikowanej przez London School of Economics – aż 90% ofiar, które później ponownie doświadczyły przemocy, zostało wcześniej ocenionych jako przypadki o niskim lub średnim ryzyku.

Ofiary niezauważone przez system

W roku kończącym się w marcu 2024 roku w Anglii i Walii odnotowano 108 zabójstw na tle przemocy domowej. Rodziny wielu z tych kobiet, które nie zostały zakwalifikowane jako przypadki wysokiego ryzyka, rozważają obecnie kroki prawne wobec instytucji, które – ich zdaniem – zawiodły ich bliskich. Jess Phillips, której zakres obowiązków obejmuje również przemoc wobec kobiet i dziewcząt, przyznała w rozmowie z BBC, że system oceny ryzyka zawiera „oczywiste błędy”. Zaznaczyła jednak, że zanim zostanie on zastąpiony czymś lepszym, należy „jak najlepiej wykorzystać to, co mamy”.

Phillips podkreśliła, że żaden formularz nie daje pełnego obrazu sytuacji, ponieważ ryzyko jest dynamiczne i może się zmienić w ciągu kilkunastu minut. – Każde narzędzie do oceny ryzyka jest tak dobre, jak osoba, która się nim posługuje – powiedziała. Zwróciła też uwagę, że niektóre osoby zginęły mimo zakwalifikowania ich jako przypadki wysokiego ryzyka. – To nie sama ocena ryzyka chroni ludzi, lecz systemy i działania, które z niej wynikają – podkreśliła.

Zapowiedź zmian

Obecnie Home Office prowadzi przegląd działań wszystkich instytucji zajmujących się sprawami przemocy domowej – w tym procedur oceny ryzyka – w ramach szeroko zakrojonej strategii walki z przemocą wobec kobiet i dziewcząt. Jej publikacja spodziewana jest jesienią. Krytyka DASH nie jest nowa – już dekadę temu pojawiały się głosy o jego nieskuteczności. W 2022 roku badacze z uniwersytetów w Manchesterze i Sewilli wykazali, że aż 96% ofiar ocenionych później jako przypadki wysokiego ryzyka, wcześniej uzyskało klasyfikację „standardową” lub „średnią”.