Jubileuszowa wystawa w Edynburgu. POLSKI: 10 lat polskiej sztuki w Szkocji

Kuratorzy i założyciele projektu „POLSKI – polski artysta rezydent w szkole podstawowej Abbeyhill” zapraszają na wystawę jubileuszową, celebrującą 10 lat działalności. Wystawa z udziałem polskich artystów, uczniów szkoły, rodziców i nauczycieli odbędzie się w Scot-ART Gallery, St Margaret’s House w Edynburgu. Wernisaż wystawy odbędzie się w czwartek, 18 września o godz. 18.00.

Wystawa i wydarzenia towarzyszące celebrują 10. rocznicę jedynego w Szkocji programu rezydencji artystów polskiego pochodzenia, wprowadzającego sztukę do codziennego życia uczniów szkoły podstawowej.

Na wystawie prezentowane będą zarówno nowe, jak i wcześniejsze prace 17 artystów polskiego pochodzenia mieszkających w Szkocji, którzy na przestrzeni 10 lat brali udział w programie rezydencji artystycznych w Szkole Podstawowej Abbeyhill. Wśród nich są odnoszący sukcesy artyści w tym: Sylwia Kowalczyk, Monika Smekot, Romy Danielewicz, Zu Dominiak, Joanna Lubańska, Dawid Gumuła, Jolanta Dolewska, Anna York, Izabella Walkowiak-Radcliffe, Robert Motyka, Kristin Mojsiewicz, Sylwia Kolaśińska, Monika Szydłowska, Marcin Krupa, Aga Idczak oraz najnowsi rezydenci: Agnieszka Mietkiewicz i Remigiusz Jabłecki, którego prace można było zobaczyć m.in. w Royal Scottish Academy.

Polskie talenty w programie rezydencji artystycznej

Wystawa została przygotowana przez założycielki projektu POLSKI oraz kuratorki– Igę Bożyk i Iliyanę Nedkovą – i będzie towarzyszyć jej cykl wydarzeń specjalnych, m.in.: koncert inspirowany muzyką Fryderyka Chopina w wykonaniu rezydentki Agi Idczak w dniu wernisażu; warsztaty artystyczne i oprowadzania dla uczniów Szkoły Podstawowej Abbeyhill prowadzone przez kuratora, rzeźbiarza Marcina Krupę; oraz unikalny pokaz „żywej rzeźby” przedstawiający fascynującą historię Marii Skłodowskiej-Curie – pierwszej kobiety nagrodzonej Nagrodą Nobla za przełomowe badania nad promieniotwórczością – w wykonaniu rezydentki-performera Izabelli Walkowiak-Radcliffe.

Jak podkreślają założycielki projektu program rezydencji POLSKI w szkole podstawowej Abbeyhill narodził się, gdy fala emigracji Polaków, która rozpoczęła się w 2004 roku po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, dotarła do stolicy Szkocji. Polacy do tej pory stanowią największą grupę migrantów, co potwierdzają dane programu EU Settlement Scheme. 

– Dzięki życzliwości i entuzjazmowi władz szkoły podstawowej Abbeyhill skupiłyśmy nasze wysiłki kuratorskie na pobudzaniu twórczości w sercu Leith w Edynburgu, gdzie Polacy są szczególnie obecni, zapraszając co roku do projektu trzech polskich artystów-rezydentów – mówi Iga Bożyk, kuratorka projektu. 

– Naszym celem było wprowadzenie do programu szkolnego sztuki współczesnej i rękodzieła poprzez projekty rezydencji trwające cały semestr. Od początku chciałyśmy pokazywać artystów polskich i polskiego pochodzenia, pracujących w różnych mediach i na różnych etapach rozwoju twórczego, a także podkreślać dynamikę przepływu polskich talentów na szkockie wybrzeża – opowiada. 

– Dziś POLSKI jest doskonałym przykładem nowatorskiego podejścia do edukacji artystycznej, który przynosi konkretne efekty i sukcesy. To, że projekt działa z powodzeniem już 10 lat, dowodzi, jak ważna jest współpraca między uczniami, artystami i kuratorami-rezydentami. Jesteśmy niezmiernie wdzięczne wszystkim naszym fundatorom za ich stałe wsparcie – dodaje kuratorka Iliyana Nedkova.

Liderzy edukacji artystycznej

Inicjatywę od początku wspiera polski konsulat w Edynburgu. – Fakty i liczby projektu POLSKI jako części szerszego programu rezydencji artystycznych w Szkole Podstawowej Abbeyhill jasno pokazują, dlaczego to robimy – chcemy zapewnić wszystkim dzieciom i młodzieży, w tym z polskiej diaspory, dostęp do wysokiej jakości edukacji kulturalnej i sztuki współczesnej – komentuje Sylwia Spooner z Konsulatu Generalnego RP w Edynburgu.

– Dzięki temu projektowi niemal 20 artystów wizualnych i performatywnych zrealizowało ponad 20 projektów artystycznych współtworzonych co roku z około 200 uczniami w wieku od 3 do 12 lat, w tym co najmniej 20 uczniami polskiego pochodzenia, prezentowanych na dziesięciu edycjach festiwalu społeczności Colony of Artists, przyciągającego ponad 500 gości rocznie – bez przerw, nawet w czasie pandemii COVID-19 – dodała Spooner.

Abbeyhill Primary School jest jedyną szkołą podstawową finansowaną przez państwo w Szkocji, która wspiera, organizuje i korzysta z programu rezydencji artystycznych takiego jak POLSKI. – Nie ma wątpliwości, że w ramach szerszego programu rezydencji w naszej szkole, POLSKI przyczynił się do ustanowienia naszej reputacji jako lidera innowacyjnej edukacji artystycznej w nauczaniu podstawowym – akcentuje Moira Robertson, dyrektorka szkoły.

– Wcześniej edukacja artystyczna była prowadzona przez nauczycieli bez formalnego wykształcenia artystycznego, ale dzięki innowacyjnemu programowi rezydencji, którego sercem jest POLSKI, realizację wspierają profesjonalni kuratorzy i artyści współcześni, w tym polskiego pochodzenia. Jesteśmy dumni, że włączyliśmy POLSKI do naszego curriculum. Zapewnia on umiejętności z zakresu przemysłu kreatywnego, otwiera nowe ścieżki kariery i kształtuje wzorce do naśladowania dla naszych uczniów – młodych pokoleń Polaków i Szkotów w Edynburgu – zaznacza Robertson, dodając, że życzy sobie, aby ten projekt trwał możliwie jak najdłużej.

POLSKI jest wspierany przez City of Edinburgh Council Diversity and Inclusion Fund oraz Konsulat Generalny RP w Edynburgu. Otrzymuje również wsparcie instytucjonalne od Polish Contemporary Art Organisation, Abbeyhill Primary School i stanowi jedno z kluczowych wydarzeń 20. edycji festiwalu Colony of Artists (20–21 września) w Abbeyhill, prezentującego prace ponad 110 artystów.

Podstawowe informacje:

• Wystawa: 19-29 września (w godz. pon.-pt. 9:00-21:00, sobota 9:00-18:00, niedziela 12:00-17:00)
• Wernisaż: czwartek, 18 września 2025, w godz. 18:00-21:00. Wstęp wolny dla wszystkich.
• Miejsce: III piętro, Scot-ART Gallery, St Margaret’s House, 151 London Road, Edinburgh EH7 6AE (dostępne dla osób z niepełnosprawnościami poprzez wejście od strony parkingu)
• Kuratorzy: Iga Bożyk, Marcin Krupa, Iliyana Nedkova
• Wydarzenie w ramach Colony of Artists Festival