Polska prezydencja w Radzie UE zainaugurowana w Edynburgu
31 stycznia w Edynburgu odbyło się spotkanie inaugurujące polską prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Wydarzenie miało miejsce w samym sercu szkockiej stolicy, w siedzibie French Institute of Scotland. Organizatorem spotkania była Ambasada RP w Londynie, a celem – zaprezentowanie głównych priorytetów Polski w czasie trwania prezydencji.
W wydarzeniu uczestniczyli m.in.: Ambasador RP w Londynie prof. Piotr Wilczek, Konsul Generalny RP w Edynburgu Łukasz Lutostański, Minister w rządzie Szkocji ds. konstytucji, spraw zagranicznych i kultury Angus Robertson, Lord Provost Edynburga Robert Aldridge, członkowie korpusu dyplomatycznego oraz reprezentanci polskich i szkockich organizacji.
Ambasador Piotr Wilczek w swoim wystąpieniu podkreślił, że „prezydencja to coś więcej niż tylko ustalanie porządku obrad i przyjmowanie roli lidera w tych trudnych czasach. To również moment refleksji nad ponad dwudziestoma latami członkostwa w UE i ogromnymi zmianami, których byliśmy świadkami w tym czasie. Obejmują one niezwykły wzrost gospodarczy, znaczące inwestycje w usługi publiczne oraz coraz bardziej znaczącą pozycję Polski w jednej z najważniejszych organizacji międzynarodowych na świecie – Unii Europejskiej. Nasze dziedzictwo kulturowe jest teraz rozpoznawane i doceniane na arenie międzynarodowej, co już wkrótce będzie można dostrzec również w Edynburgu. Polska stała się także liderem w polityce bezpieczeństwa i wydatkach na obronność”.
Ambasador wyraził przekonanie, że dla wielu Polaków, którzy osiedlili się w Szkocji po II wojnie światowej i od tamtego czasu korzystali z gościnności Szkotów, polska prezydencja w UE „to wyjątkowy moment – taki, którego jeszcze kilka dekad temu trudno było sobie wyobrazić.”
Wśród trzech kluczowych priorytetów polskiej prezydencji ambasador wymienił: Maksymalizację wsparcia dla Ukrainy. Polska będzie dążyć do wzmocnienia sankcji UE wobec Rosji i Białorusi oraz przeciwdziałania ich obchodzeniu. Celem będzie też zwiększenie presji na Rosji, aby doprowadzić do zakończenia wojny. Poza tym Polska podejmie inicjatywy na rzecz rozbudowy zdolności obronnych UE oraz ochrony obywateli. Naszym priorytetem będzie także pogłębianie współpracy UE z Wielką Brytanią, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa, polityki zagranicznej i energetyki.
Polski język i kultura na Wyspach
Ambasador podkreślił też, że „Polska społeczność w Szkocji jest żywym dowodem na trwałe więzi kulturowe łączące nasze państwa. Polska jest dumna z dynamicznej wymiany kulturalnej między naszymi krajami, czego przykładem są inicjatywy takie jak coroczne Dni Dziedzictwa Polskiego, Sezon Kultury Polska–Wielka Brytania oraz renomowany Festiwal Kinoteka, który przybliża polskie kino widzom w całym Zjednoczonym Królestwie.
Równie istotne jest zachowanie i promowanie języka polskiego w Szkocji. Dzięki rozbudowanej sieci oddolnych polskich szkół sobotnich – z których niektóre działają od 1947 roku – tysiące młodych ludzi mają możliwość pielęgnowania swojego dziedzictwa, jednocześnie rozwijając swoje perspektywy edukacyjne i zawodowe.
Włączenie języka polskiego do programów nauczania na czołowych szkockich uczelniach jest dla nas powodem do dumy oraz dowodem wzajemnego szacunku i uznania, które charakteryzują nasze relacje dwustronne. Szczególnie cieszy nas trwająca współpraca z Uniwersytetem w Glasgow oraz Narodową Agencją Wymiany Akademickiej (NAWA), której celem jest dalsze poszerzanie możliwości zarówno dla studentów, jak i badaczy.”
Minister Angus Robertson przypomniał, że „kontakty między Polską a Szkocją sięgają XVI wieku, kiedy szkoccy kupcy i rzemieślnicy osiedlali się w Polsce, przyciągani możliwościami handlowymi, zwłaszcza w Gdańsku. Szacuje się, że w tamtym okresie w Polsce mieszkało ponad 30 000 Szkotów. „Jesteśmy niezwykle dumni z aktywnej, dynamicznej i licznej społeczności polskiej w Szkocji – to około 100 000 osób. Doceniamy Wasz wkład i trwałe więzi między naszymi narodami” – zakończył minister Angus Robertson.
Spotkanie było również okazją do integracji i wymiany poglądów w międzynarodowym gronie. Goście mogli podziwiać prezentację „The Europe We Share” oraz spróbować specjałów kuchni polskiej przygotowanych przez Bar Mleczny Edinburgh.
Tego samego dnia ambasador Wilczek i konsul Lutostański spotkali się również z premierem Szkocji Johnem Swinneyem w siedzibie rządu szkockiego w Bute House. Rozmawiali m.in. o silnych więzach gospodarczych i kulturowych między Polską a Szkocją oraz o dalszej współpracy w zakresie wspólnych priorytetów UE.
Prezydencja w Radzie UE
Prezydencja w Radzie UE sprawowana jest w systemie rotacyjnym kolejno przez wszystkie państwa członkowskie po 6 miesięcy każde, zaczynając od stycznia i od lipca danego roku. Przedstawiciele państwa sprawującego prezydencję w Radzie UE, zarówno na szczeblu ministerialnym jak i eksperckim, są odpowiedzialni za ustalanie porządku obrad posiedzeń poszczególnych gremiów Rady UE oraz prowadzenie negocjacji w gronie państw członkowskich. Polska po raz pierwszy prezydencję w Radzie UE sprawowała w II połowie 2011 r. i wraz z Danią i Cyprem tworzyła trio prezydencji. Zgodnie z harmonogramem, Polska ponownie sprawuje prezydencję w I połowie 2025 roku.
Jacek Różalski
