Czy dziecko może podróżować na polski dowód osobisty?

Pytanie od czytelniczki MyPolska.UK:

Dzień dobry, mam do państwa pytanie, bo za bardzo nie wiem, gdzie szukać pomocy. Mój syn ma obywatelstwo brytyjskie i polskie, i niestety posiada tylko polski dowód osobisty, więc na dzień dzisiejszy już do Polski nie pojedziemy, bo syn nie wyjedzie na dowodzie. Jego ojciec jest Brytyjczykiem, nie mamy kontaktu od 3 lat, a kiedy poprosiłam o podpisanie zgody na wyrobienie paszportu, oczywiście odmówił. Co państwo radzą w takiej sytuacji? Czy muszę wypełnić formę c100 i złożyć o court order, aby dostać zgoęe na wyrobienie paszportu? Czy może lecieć do Berlina i przekroczyć granicę na dowodzie, jako że jest to UE, więc teoretycznie nie powinno być problemu? Z góry dziękuję za jakąkolwiek pomoc, sugestię. 

Odpowiadamy:

Tak, dziecko posiadające ważny dowód osobisty kraju UE może zazwyczaj polecieć z Wielkiej Brytanii do kraju UE, w tym Polski czy Niemiec, ponieważ większość państw członkowskich UE akceptuje dowody osobiste jako dokument wjazdowy.

Ale, UWAGA, są pewne ograniczenia!

• należy spełnić wymagania linii lotniczych, z których część wymaga paszportu przy podróżach międzynarodowych (kluczowe jest sprawdzenie przepisów oraz upewnienie się, że dowód osobisty jest biometryczny),
• jeżeli dziecko podróżuje samo lub tylko z jednym z rodziców, często wymagane jest pisemne oświadczenie o zgodzie drugiego rodzica lub opiekuna prawnego na podróż,
• jeżeli dziecko ma inne nazwisko niż towarzyszący mu rodzic, może być wymagany akt urodzenia, aby potwierdzić pokrewieństwo.

Powrót dziecka do UK bez paszpotu

Dzieci posiadające obywatelstwo brytyjskie co do zasady nie mogą podróżować samolotem z UE do Wielkiej Brytanii bez ważnego paszportu, ponieważ wszystkie dzieci muszą posiadać własny dokument podróży przy przekraczaniu granic międzynarodowych.

Obywatele brytyjscy powinni wjeżdżać do Wielkiej Brytanii na brytyjskim paszporcie, jednak w sytuacjach wyjątkowych możliwe jest skorzystanie z tymczasowego dokumentu podróży. Niestety w tym przypadku to nie jest możliwe:

• jeżeli dziecko jest obywatelem brytyjskim, ale nie posiada ważnego paszportu, może być uprawnione do ubiegania się o awaryjny dokument podróży (emergency travel document) w brytyjskiej ambasadzie w Polsce,
• ale jeśli dziecko ma podwójne obywatelstwo, jest traktowane na terenie Polski jako obywatel Polski i ambasada brytyjska w Polsce nie ma podstaw do wydania takiego dokumentu.

W niektórych, rzadkich przypadkach dokumenty potwierdzające obywatelstwo brytyjskie, takie jak akt urodzenia, mogą być wykorzystane, jednak jest to mało prawdopodobne w przypadku podróży lotniczej z UE do UK, ponieważ linie lotnicze nie akceptują np. aktu urodzenia jako dokumentu podróżnego.

Brak zgody ojca – co to oznacza formalnie?

Skoro ojciec jest Brytyjczykiem, ma parental responsibility i odmawia zgody na wyrobienie paszportu, żaden urząd (polski ani brytyjski) nie wyda paszportu bez jego zgody lub decyzji sądu.

Jedyna skuteczną drogą, jeśli ojciec nie współpracuje, jest złożenie formularza C100 / court order

Można wystąpić do Family Court o:

• Specific Issue Order – zgoda sądu na:
• wyrobienie paszportu (polskiego, brytyjskiego lub obu),
• podróże zagraniczne dziecka z Panią.

W formularzu C100 wskazuje Pani:

• brak kontaktu (z podaniem liczby lat),
• odmowę podpisania zgody,
• stałe miejsce zamieszkania dziecka z rodzicem wnioskującym,
• że wyjazdy są w interesie dziecka (rodzina, więzi, kultura).

Sąd bardzo często w takich sytuacjach zastępuje zgodę ojca decyzją sądu.

Który paszport łatwiej uzyskać – polski czy brytyjski?

W przypadku paszportu brytyjskiego:

• Home Office wymaga zgody obu rodziców,
• court order w UK działa bezpośrednio – często to najszybsza droga.

W przypadku paszportu polskiego:

• konsulat RP również wymaga zgody obojga rodziców,
• brytyjskie postanowienie sądu jest honorowane, ale musi być przetłumaczone przysięgle (co wiąże się dodatkowymi kosztami),
• procedura bywa dłuższa.

W praktyce wiele mam zaczyna od British passport + court order.

Gdzie szukać pomocy?

Polecamy skorzystać z usług Citizens Advice (Brytyjska poradnia obywatelska), która udziela bezpłatnie pomoc informacyjną i proceduralną w języku angielskim. Mogą pomóc z wyjaśnieniem procedur Family Court, podstawową informacją o prawach rodziców, wskazaniem formalności dotyczących paszportów i zgody. Nie zastąpią prawnika, ale pomogą w zrozumieniu kolejnych kroków.

W przypadku pomocy w języku polskim warto skorzystać z usług organizacji East European Resource Centre, która zapewnia informacje, doradztwo oraz wsparcie osobom w trudnej sytuacji życiowej pochodzącym z Europy Środkowo-Wschodniej.

W skomplikowanych sprawach zachęcamy do skorzystania z usług prawnika, który będzie wiedział, jak uzasadnić, że zgoda sądu jest w najlepszym interesie dziecka, przygotuje i złoży wniosek C100, doradzi, jak opisać argumenty sądowe, może reprezentować wnioskujacego rodzica w sądzie. Przykładowo, wśród pracowników kancelarii Osbornes są polskojęzyczni prawnicy, którzy mogą pomóc w takich przypadkach.

Podsumowując:

Zazwyczaj dziecko bez brytyjskiego paszportu może wylecieć z Wielkiej Brytanii do Polski na polski dowód osobisty, o ile linia lotnicza akceptuje takie sytuacje, jednak powrót tą samą drogą bez brytyjskiego paszportu nie będzie możliwy. Zalecamy w pierwszej kolejności uregulowanie sytuacji z dokumentami, aby uniknąć prolemów i rozczarowania w czasie podróży.