„Whispers” Oskara Zięty na London Festival of Architecture – polska rzeźba w centrum City
W londyńskiej Fleet Street Quarter zaprezentowano instalację „Whispers” autorstwa Oskara Zięty – metalową rzeźbę formowaną ciśnieniem stworzoną w technologii FiDU. Dzieło otworzyło tegoroczny London Festival of Architecture i stało się symbolem połączenia sztuki, innowacji i głosu społeczności. Instalację można oglądać do 28 września 2025 roku przy Ludgate Hill.
Instalacja „Whispers” powstała we współpracy między Instytutem Kultury Polskiej w Londynie, On & On Designs, Fundacją Let’s Art, Fleet Street Quarter BID oraz Ministerstwem Spraw Zagranicznych RP, w ramach trwającego sezonu kultury UK/Poland Season 2025, organizowanego wspólnie z British Council.
Odsłonięcie rzeźby odbyło się przed budynkiem One New Ludgate przy 60 Ludgate Hill. Towarzyszyły jej interaktywna prezentacja technologii „inflacji” metalu – z udziałem publiczności, która mogła samodzielnie spróbować formowania mniejszych obiektów.
Głos architektury i głos społeczności
„Whispers” to nie tylko nowatorska forma, ale też silny przekaz. Jak podkreśla autor:
„Projektowanie przestrzeni publicznych i prywatnych, a nawet całych miast, byłoby pozbawione sensu bez głosów, które je współtworzą. Głosów jest wiele – często są sprzeczne, czasem milczące. Niech architektura daje ludziom siłę, by ten głos zabierać – donośnie lub szeptem”.
Instalacja w sposób symboliczny nawiązuje do przemiany Fleet Street z dawnego centrum brytyjskiej prasy w nowoczesne centrum biznesu, kultury i technologii. Jej odbicie w lustrzanej powierzchni zaprasza do refleksji, zatrzymania się i interakcji. Można na niej usiąść, spojrzeć na własne odbicie lub po prostu posłuchać, jak „mówi” przestrzeń.
Polska technologia na brytyjskim festiwalu
Zięta wykorzystał w projekcie autorską technologię FiDU (Freie Innendruck Umformung), polegającą na formowaniu metalu pod wpływem wewnętrznego ciśnienia. Proces ten, opracowany na styku inżynierii i sztuki, umożliwia tworzenie trójwymiarowych, ultralekkich form z płaskich arkuszy stali. Technologia ta znajduje zastosowanie także w przemyśle motoryzacyjnym i może stać się jednym z narzędzi przyszłości przy projektowaniu infrastruktury inteligentnych miast.
Po inauguracji odbyło się spotkanie zatytułowane „A Quiet Place in a Noisy City”, podczas którego Oskar Zięta i Ben Russell, kurator inżynierii mechanicznej w Science Museum, opowiedzieli o inspiracjach i naukowych podstawach projektu.
Rzeźba – manifest przyszłości
Dla Zięty „Whispers” to nie tylko rzeźba, ale swoisty manifest. Eksperyment z materiałem, przestrzenią i głosem. Instalacja będzie dostępna dla zwiedzających do 28 września 2025 roku jako część festiwalu LFA, który w tym roku odbywa się pod hasłem „Voices” i obejmuje ponad 450 wydarzeń na terenie całego miasta.
Instalacja wpisuje się także w program „Curated Connections: Polish Design Across London”, poświęcony promocji polskiego wzornictwa w stolicy Wielkiej Brytanii.
Oskar Zięta to architekt, artysta i projektant, znany z eksperymentalnego podejścia do formy i materiału. Założył Zieta Studio we Wrocławiu, gdzie tworzy obiekty łączące sztukę, inżynierię i design. Ukończył studia na ETH w Zurychu, gdzie uzyskał doktorat i rozwijał swoją autorską metodę pracy z metalem. Jego prace prezentowane są w prestiżowych muzeach i galeriach na całym świecie. Jego prace znajdują się w zbiorach takich muzeów, jak Museum für Gestaltung w Zurychu, Pinakothek der Moderne w Monachium, Vitra Design Museum w Weil am Rhein i Centre Pompidou w Paryżu.
