Wielka Brytania zapowiada uznanie państwa palestyńskiego – ultimatum dla Izraela w obliczu kryzysu w Gazie

W ramach istotnej zmiany kierunku polityki zagranicznej, Zjednoczone Królestwo ogłosiło zamiar uznania państwa palestyńskiego do września, przed rozpoczęciem Zgromadzenia Ogólnego ONZ, jeśli Izrael nie podejmie realnych kroków w celu deeskalacji przerażającej sytuacji w Strefie Gazy. Oświadczenie to padło po nadzwyczajnym posiedzeniu rządu zwołanym przez premiera Keira Starmera we wtorek, w odpowiedzi na pogłębiający się kryzys humanitarny.

Premier Starmer podkreślił, że decyzja o przyspieszeniu realizacji długo deklarowanej pozycji Wielkiej Brytanii w sprawie uznania Palestyny wynika z „coraz bardziej nieznośnej sytuacji w Gazie i malejących perspektyw na proces pokojowy”. Zwrócił uwagę, że dramatyczne obrazy głodu w Gazie głęboko poruszyły brytyjską opinię publiczną i unaoczniły skalę kryzysu. Rząd zaznacza, że ostatecznym celem pozostaje „bezpieczny Izrael” współistniejący z „suwerennym państwem palestyńskim”.
Uznanie Palestyny przez Wielką Brytanię we wrześniu uzależnione jest od spełnienia przez rząd Izraela kilku kluczowych warunków. Starrmer domaga się podjęcia rzeczywistych działań w celu zakończenia dramatycznej sytuacji w Gazie. Ma nastąpić natychmiastowe zawieszenie broni. Izrael ma jasno zadeklarować, że nie dojdzie do aneksji Zachodniego Brzegu i zaangażować się w długofalowy proces pokojowy prowadzący do rozwiązania dwupaństwowego.

Premier zaznaczył, że „nie ma równości między Izraelem a Hamasem”. Wobec Hamasu Wielka Brytania utrzymuje dotychczasowe żądania: musi uwolnić wszystkich zakładników, zaakceptować zawieszenie broni, uznać, że nie będzie miał roli w przyszłym rządzie Gazy oraz złożyć broń. Starmer zapowiedział sprawdzenie przed Zgromadzeniem Ogólnym ONZ, by ustalić, czy warunki zostały spełnione.

Kryzys humanitarny i działania pomocowe

Na posiedzeniu gabinetu podkreślono dramatyczny charakter kryzysu humanitarnego. Ciało ds. bezpieczeństwa żywnościowego wspierane przez ONZ ostrzegło, że w Gazie realizuje się „najgorszy scenariusz głodu”. Lokalne władze potwierdziły co najmniej 147 zgonów z powodu głodu i niedożywienia, w tym 88 dzieci. Od 7 października 2023 roku liczba ofiar śmiertelnych w Gazie przekroczyła 60 tysięcy.

Rząd Wielkiej Brytanii rozpoczął działania pomocowe – dziś przeprowadzono pierwsze zrzuty z brytyjską pomocą humanitarną o wartości około pół miliona funtów. Trwają także przyspieszone ewakuacje medyczne chorych i rannych dzieci z Gazy. Premier Starmer, który omawiał działania pomocowe z królem Jordanii oraz prezydentem USA Donaldem Trumpem, zaznaczył, że choć zrzuty są ważne, nie zastąpią ciężarówek z pomocą, które muszą dotrzeć do najbardziej potrzebujących, apelując o dopuszczenie 500 ciężarówek dziennie do Strefy Gazy.

Działania dyplomatyczne i przyszłość Gazy

Starmer prowadził w weekend rozmowy z prezydentem Francji i kanclerzem Niemiec w celu opracowania realnej ścieżki pokojowej. Rząd we współpracy z sojusznikami pracuje nad planem na okres po zawieszeniu broni, obejmującym kwestie rządzenia i bezpieczeństwa. Jednocześnie jednoznacznie zadeklarowano, że Hamas nie będzie miał żadnej roli w przyszłym zarządzaniu Gazą. Minister spraw zagranicznych uczestniczy obecnie w konferencji dotyczącej rozwiązania dwupaństwowego w Nowym Jorku, gdzie omówi brytyjski plan pokojowy z partnerami i wygłosi oświadczenie przed Zgromadzeniem Ogólnym.

Nadzwyczajne posiedzenie rządu odbyło się jeszcze przed powrotem parlamentu z przerwy wakacyjnej we wrześniu i miało na celu wykazanie powagi, z jaką rząd traktuje sytuację, przy silnych nastrojach społecznych i protestach pod siedzibą premiera.